چطور در مقابل کمالگرايي مخرب بايستيم؟
اگر شما هيچ وقت از اتفاقها و برنامههاي زندگيتان راضي نيستيد، احتمالا به اين معناست که کمالگرا هستيد. يکي از مشکلهاي کمالگرايي اين است که شما بر آنچه درست پيش نميرود تمرکز ميکنيد نه آن چيزي که درست است. يک ميهماني خانوادگي ميتواند تا 99 درصد طبق برنامه پيش برود اما آن يک درصد شما را درگير ميکند و مانع از اين ميشود که از خاطره آن روز لذت ببريد. اگر کاري را تنها خودتان انجام دهيد ممکن است بهدليل ايرادهاي ريز و جزئي دچار مشکلهاي رواني شويد. شما تنها کسي هستيد که اين ايرادها را ميدانيد و هرچه در ادامه پيش بيايد بازتابي از شخصيت کمالگراي شماست. آيا شما همه اين کارهاي سخت را فداي اشتباه کوچکتان ميکنيد؟ اين گرايش به وضعيت ايدهآليستي بيشتر از آن چيزي است که شما بتوانيد تشخيص دهيد. محققان معتقدند کمالگرايي نقش مهمي در ايجاد و تداوم افسردگي ايفا ميکند. در اصل آثار استرس زندگي بر افسردگي در افرادي که سطح بالايي از کمالگرايي را دارند، مشهودتر است. به عبارت ديگر، اگر شما بهطور مداوم مواظب باشيد که هيچ چيز اشتباه نباشد اين موضوع روي خلقوخوي شما اثر ميگذارد و شما را در معرض افسردگي قرار ميدهد. کليد حل مشکل اجتناب از اين طرز فکر کمالگرايانه است. البته ابتدا بايد بدانيد چه جور کمالگرايي هستيد.
در کمالگرايي استاندارد فرد واقعبينانه و مسالهمحور با موضوعات برخورد ميکند اما فردي که کمالگرايي غيراستاندارد دارد معمولا يک صداي درون دارد که به او ميگويد کارش درست نيست و مدام در مسير منفي قدم برميدارد. اين قبيل افراد مدام تحت استرس هستند و از آنجا که فکر ميکنند نميتوانند وظايفشان را درست انجام دهند کلا کاري نميکنند. نکته مهم اينجاست که افراد کمالگرا نسبت به درمان مقاومتر هستند و با توجه به اين مساله بايد بتوانيد خودتان مداخله کنيد و براي کاهش تمايلات آرمانخواهانه دست به کار شويد. براي شروع بهتر است اين راهها را امتحان کنيد:
از خودتان بپرسيد اين ميل به کمال از کجا ميآيد.
آيا شما با والدين، معلمان يا بزرگسالاني برخورد داشتهايد که مدام از شما خواستهاند دنبال استانداردهاي غيرواقعي باشيد؟ يا اينکه هميشه در مقابل تلاشهاي شما انتقادهاي ثابتي وجود داشته که باعث شده درون خودتان فکر کنيد کامل نيستيد؟ آگاهي از اينکه کمالگرايي شما از تربيت دوران کودکيتان ناشي ميشود ميتواند کمک کند راهي براي اين مقاومتتان پيدا کنيد، بنابراين يافتن ريشه کمالگرايي تا حدود زيادي ميتواند کمککننده باشد.
زمانهايي که دچار استرس ميشويد، نوع اضطرابتان را کشف کنيد.
از آنجا که استرس موفقيت و استرسهاي دروني متفاوت از ديگر انواع استرس هستند توانايي اينکه در لحظه مشخص شما کدام يک از انواع استرس را تجربه ميکنيد يک گام مهم در مقابله با انتظارات کمالگرايانه است. افرادي که کمالگرايي افراطي دارند با استرس اطرافيان تحت تاثير قرار ميگيرند يا حتي با خودشان فکر ميکنند ديگران بهصورت منفي آنها را نگاه ميکنند. شما حتي ميتوانيد از همسرتان، ديگر اعضاي خانواده و اطرافيان بخواهيد در اين زمينه به شما کمک کنند و به شما بگويند چه زمانهايي کمالطلبي شما آزاردهنده ميشود.
با نگرشهاي ناکارآمدتان درباره کمالگرايي مواجه شويد.
افراد کمالگرا انتظار دارند همه کارهايي که انجام ميدهند عاري از اشتباه باشد. به خودتان اجازه اشتباه بدهيد و اينطور فکر نکنيد که ديگران منتظر نشستهاند تا شما اشتباه کنيد و همان را چماق کنند و در سرتان بزنند.
به عمد اشتباه کنيد
ديده شده بسياري از دانشآموزاني که معدل خوبي در مدرسه ميآورند در دوران دانشگاه برعکس عمل ميکنند. به همين دليل اگر فکر کنند ممکن است نتوانند نمره بالا در درسهايشان بياورند هيچ ترمي را براي آموزش و يادگيري نميگذرانند. افرادي که کمتر کمالطلب هستند وقتي نمره پايينتر ميآورند يا حتي نميتوانند درسي را قبول شوند، کمتر دچار استرس و اضطراب ميشوند. اگر اجازه دهيد اشتباه وارد دنيايتان شود از آن به عنوان فرصتي براي ايجاد تعادل رواني استفاده ميکنيد تا بعدها بتوانيد با وجود اشتباه زندگي کنيد. به جاي تمرکز روي اشتباههايتان، بهتر است به آنچه درست انجام دادهايد توجه کنيد. به اين ترتيب آن اشتباه و خطا کمتر اذيتتان ميکند. کمالطلبي معمولا ريشه در تربيت دوران کودکي دارد که ميتواند در طول زندگي همراه افراد باشد. به همين دليل تشخيص منشاء آن و آگاهي از اينکه کمالگرايي چقدر ميتواند استرسزا باشد، ميتواند در تعديل اين وضعيت کمککننده باشد.
منبع: psychologytoday
