همه چیز در مورد آنتی بیوتیکها
آنتی بیوتیکها از جمله داروهایی هستند که در پزشکی جدید بیشترین تجویز را دارند . آنتی بیوتیکها با کشتن و آسیب رساندن به باکتری ها ، بیماری را بهبود می بخشند . اولین آنتی بیوتیک پنی سیلین بود که تصادفاً از کشت کپک کشف شد . امروزه ، ۱۰۰ نوع مختلف آنتی بیوتیک برای درمان ناراحتی های خفیف و همچنین عفونت های خطرناک در اختیار پزشکان قرار دارد .
با اینکه از آنتی بیوتیکها برای بیماری ها و عفونت های مختلفی استفاده میشود ، این مسئله اهمیت دارد که فقط برای درمان عفونت های باکتریایی مصرف شوند . آنتی بیوتیکها در مقابل عفونت های ویروسی (مثلاً سرماخوردگی) و عفونت های قارچی بی اثر هستند .
انواع آنتی بیوتیکها
با اینکه بیشتر از ۱۰۰ نوع مختلف آنتی بیوتیک وجود دارد ، اما اکثریت آنها از چند نوع خاص دارو ساخته میشوند . در زیر به اصلی ترین انواع آنتی بیوتیک اشاره می کنیم :
-پنی سیلین مثل پنی سیلین (penicillin) و آموکسی سیلین (amoxicillin)
- سفالوسفورین مثل سفالکسین (cephalexin)
- ماکرولید مثل اریترومیسین (erythromycin) یا ای میسین (E- Mycin)،کلاریترومیسین (clarithromycin) و آزیترومیسین (azithromycin) یا زیتروماکس (Zithromax)
- فلوروکینولونها (fluoroquinolones) مثل سیپروفلوکساسین (Cipro) ، لِووفلوکساسین (Levaquin) و اوفلاکساسین (Floxin)
- سولفونامیدها مثل کوـ تریموکسازول (Bactrim)
- تتراسایکیلین ها مثل تتراسایکیلین (Sumycin,Panmycin)
- آمینوگلیکوسیدها مثل جنتامایسین (Garamycin) و توبرامایسین (Tobrex)
عوارض جانبی
آنتی بیوتیک ها میتوانند عوارض جانبی داشته باشند . برخی از متداولترین عوارض جانبی آنها عبارتند از :
- اسهال ، دل درد خفیف ، استفراغ ، اسهال آبکی شدید و دل پیچه ، واکنش حساسیتی ( تنگی نفس ، کهیر ، ورم کردن لبها ، صورت یا زبان ، نفس نفس زدن ) ، خارش دستگاه تناسلی یا ترشحات ، ایجاد لکه سفید روی زبان .
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها معده شما را زیر و رو میکنند
آنتی بیوتیک ها میتواند تعادل میکروب هایی که در معده شما زندگی میکنند به هم بزند و باعث بروز عواقب پیش بینی نشده ای شود .
دانشمندان با انجام مطالعه روی تعدادی از زنانی که داروهای سیپروفلوکساسین را مصرف کرده بودند متوجه شدند این دارو به طور کامل میکروب های مفیدی که در بدن این زنان زندگی میکردند از بین میبرند و ماهها طول میکشد تا وضعیت سلامت آنها به حالت اول بازگردد . مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها میتواند به باکتری های مفیدی که در بدن شما زندگی میکنند آسیب وارد کند .
دانشمندان مطالعه ای را روی سه داوطلب انجام دادند و در طول ۱۰ ماه هر روز به آنهاآنتی بیوتیکی به نام سیپروفلوکاسین دادند . سپس از این داوطلبان نمونه گیری شد تا محققان متوجه شدند چه میکروبهایی درمعده آنها زندگی می کنند .
این مطالعات نشان داد تأثیر آنتی بیوتیک ها روی میکروب های مفیدی که در معده انسانها زندگی میکنند بسیار عمیق است و بعد از پایان یافتن استفاده از دارو ، چندین ماه طول میکشد تا این میکروبها دوباره به حال اول بازگردند . این میکروبها علاوه بر آنکه به هضم غذا کمک میکنند بلکه میتوانند به مبارزه با میکروبها و باکتریهای مضر بپردازند .
در حقیقت سیستم گوارشی انسان یکی از پیچیده ترین اکوسیستم های روی کره زمین است . میکروبهای معده میتواند روی چاقی نیز تأثیر گذار باشند نقش مهمی در مبارزه با آلرژی دارند . به این ترتیب باز هم دانشمندان به بیماران توصیه میکنند از مصرف آنتی بیوتیک ها اجتناب کنند . این کار نه تنها ممکن است روند درمان را با دشواریهای زیادی روبرو کند ، بلکه سلامت معده و سیستم گوارشی شما را نیز با خطر روبرو میکند .
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها باعث بروز عفونتهای قارچی میشود
مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک ها در افراد بالغ باعث بروز عفونت های قارچی بسیار شایع در افراد ، عفونتهای کاندیدیایی است که در پوست و مخاط میتواند تظاهر پیدا کند . این قارچ در نوزادان بخصوص نوزادان نارس ودر واژن زنان میتواند به طور طبیعی وجود داشته باشد ، اما در افراد بزرگسال در پوست و مخاط در شرایط خاص رشد میکند . شایع ترین شکل عفونت در نوزادان بصورت برفک در دهان است که در اوایل تولد طبیعی میباشد اما در بزرگسالان و افراد بالغ وجود برفک در دهان ناشی از یک بیماری زمینه ای یا مصرف بعضی از داروها مثل آنتی بیوتیک است که بطور طولانی مدت مصرف میشود . نوع دیگری از عفونتهای کاندیدیایی درگوشه لب افراد مسن و افرادی که از دندانهای مصنوعی استفاده میکنند ، دیده میشود .
آنتی بیوتیک باعث اختلال در انعقاد خون میشود
مصرف آنتی بیوتیک باعث اختلال در انعقاد خود میشود ، مصرف بعضی از آنتی بیوتیک ها با تغییراتی در روده بزرگ اجازه رشد بیش از حد باکتری پاتوژن بنام کلستریدیوم دیفسیل را بوجود می آورد . از بین بردن فلور طبیعی روده میتواند با ایجاد اسهال منجر به دفع الکترولیتهای بدن شده و همچنین میتواند به دلیل اختلال دریافت ویتامین K که توسط میکروبهای موجود در روده ساخته میشود منجر به اختلال درانعقاد خود شوند .
تقریباً تمامی آنتی بیوتیک ها میتوانند منجر به کولیت فوق شوند اما آنتی بیوتیک هایی مانند آمپی سیلین ها ، کلیندامایسین ها ، سفالوسپورین ها (سفالکسین ، سفازولین) بیش از سایر آنتی بیوتیک ها در این امر دخیل اند . به غیر از عارضه گوارشی در روده ، مصرف بعضی آنتی بیوتیک ها میتواند باعث التهاب دستگاه گوارش فوقانی مانند معده ، اثنی عشر و خصوصاً مری شود .
گفتنی است از عوارض دیگر مصرف بی رویه و خصوصاً گاه به گاهی آنتی بیوتیک ها ایجاد مقاومت در باکتریهای بیماریزا هستند که به دلیل مقاومت به داروهای معمولی جهت درمان نیاز به داروهای جدیدتر داشته و یا گاهاً به دلیل عدم پاسخ به دارو و در درسترس نبودن داروهای خوراکی میبایست بیمار در بیمارستان جهت درمان بستری شود .
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها باعث نارسایی کلیوی میشوند
مصرف داروهایی نظر مسکن ها و آنتی بیوتیک ها بدون نظر پزشک باعث ایجاد نارسایی کلیوی میشود.مصرف آنتی بیوتیک ها به علت اینکه دفع آنها از طریق کلیه ها صورت میگیرد به مدت طولانی و خودسرانه میتواند موجب نارسایی حاد و یا نارسایی مزمن کلیه شود .
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها منجر به کمبود ویتامین B میشوند
مصرف بی رویه داروها تأثیرات جبران ناپذیری را به بدن وارد میکند.
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک موجب کمبود ویتامین B در بدن میشود زیرا در دستگاه گوارش باکتری هایی وجود دارند که وظیفه تولید ویتامین B را عهده دار هستند و با مصرف بی رویه این دارو ها از بین میروند .
از بین رفتن باکترهای مفید موجب تقویت باکتری های مضر خواهد شد . زمانی که باکتری های مفید از بین میروند در قبال آن باکتری های مضر و مهاجم تقویت میشوند به طوری که قدرت رشد پیدا میکنند .
آنتی بیوتیکها در کودکان زیر ۱۵ سال عوارض جبران ناپذیری روی شنوایی آنها تحمیل میکند و ممکن است آسیب های جدی بر کلیّه آنها وارد شود .
عوارض جانبی شناخته شده دیگر شامل تهوع، عفونت دهانی یا واژنیال قارچ یا مخمر، واکنش های آلرژیک و کولیت هستند. زیادی مصرف آنتی بیوتیک ها، بخصوص در کودکان، همچنین می تواند سبب شود دستگاه تنفسی فوقانی با باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک از قبیل استرپتوکوک پنومونیه کلونیزه شود. این مقاومت باکتریایی ممکن است عفونت هایی را ایجاد کنند که درمان آنها مشکل تر است و ممکن است به دیگران سرایت کند.
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها احتمال سرطان را افزایش می دهد
مطالعات طولانی مدت نشان می دهد افرادی که به مدت طولانی و زیاد از آنتی بیوتیک ها استفاده می کنند، نه تنها باکتریها را به اینگونه داروها مقاوم می سازند بلکه بیشتر در معرض ابتلا به انواع سرطان ها قرار می گیرند. بررسی های انجام شده از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ برروی بیش از ۳ میلیون نفر بین ۳۰ تا ۷۹ سال که هیچ گونه سابقه ای از سرطان در خانواده نداشته اند در مناطق گوناگون جهان موید این امر است. در این مدت تعداد ۱۳۴ هزار نفر از این افراد که به میزان مکرر و زیاد از آنتی بیوتیک ها استفاده می کردند دچار انواع سرطان شدند. در میان سرطان ها نیز سرطان ریه، سینه، پروستات و روده بزرگ و نهایتا غدد لنفاوی مشاهده شده است.
پزشکان درباره مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها به شدت هشدار می دهند
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها باعث می شود عوامل بیماری زا به این داروها مقاوم شوند و پزشکان در موارد حاد عفونی، از درمان این عفونت ها ناتوان مانند. عفونت ناشی از میکروب «استافیلوکو طلایی» بیماری خطرناکی است که به عفونت مقاوم در برابر «متی سیلین» موسوم است و حتی آنتی بیوتیک قوی همچون متی سیلین نیز در برابر آن کارایی ندارد.
عفونت ناشی از این میکروب که به «ام.ار.اس.ای» موسوم است سالانه بالغ بر نوزده هزار نفر را در آمریکا از پای در می آورد.
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها به تدریج دوره درمان بیماریها را طولانی تر می کند
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها احتمال ابتلا به انواع بیماری ها و عفونت ها را افزایش می دهد، با مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها تعداد زیادی از باکتریها نسبت به آنتی بیوتیک ها مقاوم می شوند، لذا دروه درمان طولانی تر شده و این عامل احتمال ابتلا به انواع بیماریها و عفونت های دیگر را نیز افزایش می دهد.
عوارض قلبی، گوارشی و مقاومت بدن در مقابل عفونت های ایجاد شده نسبت به درمان، از عوارض ناشی از مصرف بی رویه داروها به ویژه داروهای آنتی بیوتیک اعلام می گردد.
مصرف بی رویه آنتی بیوتیک مقاومت دارویی را در کشور افزایش داده است
مقاومت دارویی در کشور در برخی موارد به بالای ۹۰ درصد رسیده است ولی هنوز در بیمارستان ها توزیع میشود. مقاومت دارویی در کشور به شدت افزایش یافته و بیماران نسبت به میکروب مقاوم شده اند .
.::. .::. .::.
گردآورندگان: دکتر سارا شاه حسینی،(سرپرست غذا و دارو شبکه بهداشت و درمان لارستان)
سمیه فربودنیا،(کارشناس حوزه دارو شبکه بهداشت و درمان لارستان)
منبع: http://www.irpg.ir
|
، دشمن زندگی!