انجمن بیماران آی بی اس، سندرم روده تحریک پذیر

بيوفيدبك يا بازخوراند زيستي چيست ؟



نوعی متد آموزشي است كه در آن به افراد ياد می دهند چگونه به طور ارادي اعمال غيرارادي طبيعی بدن ( مانند : تنفس ، ضربان قلب ، فشارخون،... ) را تنظيم كنند تا در سلامت كلي بدن تأثير بگذارد . در ابتدا با وسايل ديداري و شنيداري به فرد آموزش داده مي شود كه كنترل روي اعمال بدن به دست آورد سپس بدون كمك دستگاه اين كنترل انجام مي گيرد و با ادامه تمرين ، مهارتها بيشتر مي شود .



بيوفيدبك ، با انجام تحقيقات فراوان پيگيري شده و امروزه در طب رایج و طب مكمل _ جايگزين جايگاه بسزايي دارد .

بيوفيدبك :

1. به فرد می آموزد كه ريلكس كرده ، توجه را به عكس العملهاي بدن معطوف كند .

2. اين فعاليتهای بدن قابل اندازه گيري است :

a) حرارت پوست ( الكترودرمال )‌

b) كشش عضلات

c) نوار قلبي ( ECG )

d) فعاليت امواج مغزي (EEG )

e) تعداد تنفس

3. در آن از تكنيكهاي مختلفي استفاده مي شود :

a) مديتيشن ( مراقبه )

b) آرامسازي يا ريلكسيشن

c) تجسم



تاريخچة بيوفيدبك چیست؟



تكنيك نسبتاٌ جديدي است كه در ابتدا به وسيلة دكتر مورر ( H.Mowrer ) در سال 1938 معرفي شد . وي از يك سيستم زنگ هشدار دهند براي متوقف كردن شب ادراري در كودكان استفاده كرد .

در سال 1960 دكتر گرين ( E.Green ) در بنياد منينگر در كانزاس با استفاده از امواج مغزي پي برد كه يوگيها با كنترل روي تنفسشان مي توانند وضعيت آگاهيشان را دگرگون كنند . اخبار اين تحقيق همراه با موضوع تهييج شدن بدون استفاده از مواد مخدر توجه عموم را جلب كرد .



در مورد بيوفيدبك چه تحقيقات ، بازبيني ها و توصيه هايي وجود دارد ؟



تحقيقات بسيار زيادي انجام شده است. حداقل 3000 مقاله و بيش از 100 كتاب دربارة تأثير بيوفيدبك نوشته شده و به عنوان يك شيوة درمان تأئيد شده براي كنترل سردرد ،‌ علائم و دردهاي مزمن ، اختلال عدم تمركز ، گرگرفتگي ، بي اختياري و بيماري ري نود ( Ray noud`s ) كه ژنتيكي است ، نام برده شده است .



نظرات موافق :

ليندن در سال 1996 از بيوفيدبك براي بالا بردن ضريب هوشي ( IQ ) و عملكرد هوشي و كاهش بي دقتي در كودكاني كه دچار نارسايي در تمركز و عدم قابليت يادگيري بودند استفاده كرد .



ماتيو سون چاپمن ( Mathewson Chapman ( در سال 1997 از بيوفيدبك براي معالجة بي اختياري ادرار در مردان پس از عمل برداشتن پروستات استفاده كرد.



گليا ( Glia )‌ در سال 1998 با به كاربردن بيوفيدبك به طور علمي ثابت كرد كه اين روش در بهبود يبوست بسيار مؤثر است و آزمايشات ديگر در طول 21 ماه بعد نيز اين را بيشتر اثبات كرد .



پين ( Payne ) در سال 1998 با استفاده از بيو فيدبك متوجه پيشرفت در معالجه عدم كنترل دفع ادرار در زنان شد . هر دو تحقيق در مورد بي اختياري ادراري نتايج آماري معتبري در مقايسه با گروه كنترل نشان دادند .



موزر ( Moser ) در سال 1997 نشان داد كه با يك دوره معالجه ، بيماران با نارسايي قلبي پيشرفته قادر شدند كه حرارت انگشت و برون دهي قلبي را بالا ببرند و مقاومت سيستم عروقي و تعداد تنفس را پائين بياورند ، بدون اينكه هيچگونه تأثير سيستماتيك روي مصرف اكسيژن و يا كاتكولامين داشته باشد .



مورلاند در سال 1998 مطالعات منتشرشده بين سالهاي 1976 تا 1995 را بررسي و يك متا آناليز انجام داد و با توجه به نتايج حاصله از نوار مغز ) EMG ) دريافت كه بيوفيدبك برای بهبود قدرت عضلاني در بيماران مبتلا به اختلالات حرکتی ،از معالجات متداول بهتر است .



نظرات مخالف :

در سال 1996 واندرپلاس(Vander Plas) شيوة آموزش بيوفيدبك را روي 200 كودك مبتلا به يبوست به كار برد ولي نتيجة تحقيق چندان موفقيت آميز نبود .



کاربرد بيوفيدبك در درمان و افزايش سطح سلامتي چیست؟



حداقل در 150 مورد كاربرد دارد که از آن ميان می توان به موارد زير اشاره نمود .

1. اختلال در خواب

2. پرتحركي در كودكان

3. اختلالات رفتاري

4. مشكلات وضعيتي

5. کنترل درد (درد پشت، سردرد)

6. سندرم مفصل گيجگاهی_ دهاني

7. فشار خون بالا

8. كاهش و كنترل استرس و اضطراب

9. اختلالات سيستم گوارشي ( زخمها ی گوارشی و سندرم روده تحريك پذير )

10. بي اختياري دفع مدفوع و ادرار



در طی يک جلسه بيوفيدبك چه اتفاقاتي مي افتد ؟



از وسيله اي براي اندازه گيري پاسخ اعمال غيرارادي بدن مثل ؛ حرارت پوست ، ضربان قلب ، فعاليت امواج مغزي ويا كشش عضلاني استفاده مي شود . مدرس علائم را مشاهده مي كند و به بيمار از نظر تمرينات ذهني و عملي براي رسيدن به پاسخ مطلوب راهنمايي و ياري مي رساند .



بيمار در طول دوره ، الگوي تمرينات را ياد مي گيرد . در هنگام درمان يك عامل تنش زا اضافه مي شود و بيمار پاسخ به استرس را مي آموزد . سپس به فرد بيمار روشهاي مختلف نظير مديتيشن ( مراقبه ) ، ريلكسيشن ( آرميدگي ) و تجسم آموزش داده مي شود.

سپس بيمار روي تكنيكها تمرين مي كند تا به پاسخ مطلوب برسد .



دورة آموزش :



معمولاٌ 3 تا 12 دوره 30 دقيقه اي براي آموزش توصيه مي شود .



آيا هيچگونه ريسكي در انجام بيوفيدبك وجود دارد ؟



در بعضي از بيماران تحريك عمومي در اثر الكترودها تجربه شده است . بيماران با فشار خون پائين بايد تحت نظر قرار بگيرند چرا که در طی مراحل آرميدگي فشارخون افت می کند .



کاربرد بيو فيدبک برای بيماران مبتلا به دمانس ،افسردگی شديد و اختلال شديد حافظه ممنوع می باشد.



در مورد بيماران مبتلا به اختلالات شديد رواني (سايکوز) ، تشنج ، بيش فعاليتی و ديابت بايد با احتياط به كار رود چون تمرينات آرميدگي منجر به افت قند خون و واکنشهای ناشی از آن(تحريک سيستم سمپاتيک نظيرافزايش ضربان قلب و...) مي شود .



چه نوع آموزشي براي مدرس بيوفيدبك لازم است ؟



بايد درك و اطلاع كاملي از فيزيولوژي و روانشناسي داشته باشد . معمولاٌ اين افراد روانشناس هستند ولي شاغلين به رشته هاي مربوط به حرفه پزشكي از جمله پرستاران نيزمي توانند بيوفيدبك كار كنند . در ايالات متحده، اين مدرسين با داشتن مدرك انستيتوی بيوفيدبك آمريكا مجاز به فعاليت هستند .

ممنون. عالی بود

سلام مطلب خوبی بود.
ما اینو تو دوران دانشگاهمون خوندیم.اگه دسترسی بهش باشه خوبه امتحانش کرد .

ممنون ازشما.نوشین جان در حال حاضر تو بیمارستان امام خمینی زیر نظر دانشگاه تهران این کار رو میکنند .البته من هنوز آزمایشم رو انجام ندادم .باید تایید بشه که واجد شرایط بیوفیدبک هستم یا نه.بعد این درمان رو شروع کنم.

خواهش ادمین جان .آره باید ببینم میشه امتحانش کرد یا نه بستگی داره به جواب آزمایشم.

سلام دیروز رفتم آز مایشم رو دادم جوابش درست بود ودکترم برام یک دوره بیوفیدبک گذاشت که بعد ماه رمضان میرم انجامش میدم.قرصا روهم گرفتم ایشالا اگه خدا بخواد از شر این بیماری خلاص میشم.امیدوارم همه حالشون خوب بشه.

سلام بر همگی
من دو هفته پیش رفتم بیمارستان فیروزگر. مجبور شدم صد هزار تومن بابت دستگاه پروب بدم. اما همون یک جلسه احساس کردم فایده ای نخواهد داشت. سی دقیقه کل زمان است. یک ربع بطور مصنوعی از شما می خواهند که تنفس ریلکس داشته باشید که البته این نیازمند اصولی است که پزشک با بی میلی چیزی به من نگفت. درکل احساس کردم وقتم را تلف می کنم و دیگر نرفتم

سلام آقا داوود خوش اومدی.من قرار بعد ماه رمضون برم .بیمارستان امام اونجا کارم رو انجام میدن فعلا نمی تونم درموردش چیزی بگم ولی بهتره کارت رو نیمه رها نکنی لازم نیست حتما پزشک چیزی بهت بگه شما هزینه کردی واین حقته که سوال کنی تا همه چیز رو در مورد درمانت بفهمی .در هر صورت با یک جلسه چیزی مشخص نمیشه دوست عزیز.اگه خواستی میتونی درمانت رو توبیمارستان امام یا رسول اکرم ادامه بدی کادرشون بهتر کار میکنند وبیشتر به بیمار توجه میکنن.منم باید تجربش کنم تا بتونم نظرمو بگم ولی حداقل باید سه جلسه رفت تا بشه نظر دادچون درمان بیو از 3 جلسه است تا12جلسه.در مورد بیوفیدتو مقاله گذاشتم که چیکار میکنند یه سری تمارین هست که باید آموزش ببینیم.راستی بعد یک رب از دستگاه استفاده کرد ؟