 |
| کاربر حرفه ای |
تاریخ عضویت: جمعه مهر 4, 93 8:26 pm
پست: 510
محل اقامت: تهران
|
|
اگر نفخ میکنید اینها را نخورید
نفخ کردن یک مسئلهی فیزیولوژی کاملاً طبیعی است. اگر چه تولید گاز در روده امری عادی است اما برخی مواد غذایی میتواند باعث تشدید آن شود.
علاوه بر مسائلی که با دفع گاز به وجود میآید برخی از افراد از نفخ نیز رنج میبرند. در این مطلب قصد داریم شما را با مواد غذایی نفاخ آشنا کنیم و توصیه میکنیم افرادی که از نفخ رنج میبرند در مصرف این مواد غذایی دقت کنند.
حبوبات
حبوبات شامل انواع لوبیاها، سویا، نخود، لپه، باقالا، عدس و .. است. اغلب افراد به دلیل تأثیر نامطلوب حبوبات روی دستگاه گوارش از مصرف این مواد غذایی میترسند. گاز معده و نفخ از معروفترین آثار نامطلوب حبوبات روی دستگاه گوارش است. با این حال این مواد غذایی سرشار از فیبرهای غذایی بوده و بهترین جایگزین برای گوشت قرمز محسوب میشود. گنجاندن تدریجی این مواد غذایی در رژیم غذایی باعث میشود اثرات منفی آنها کاهش یابد.
آدامس رنگی
آدامس
با وجود این که کسی به عمد آدامس را قورت نمیدهد و این خوراکی وارد معده نمیشود ولی باز هم جویدن آدامس روی بدن ما تأثیر میگذارد. متخصصان تغذیه، تأثیری که جویدن آدامس روی بدن میگذارد را بلعیدن هوا مینامند. بلعیدن هوا با ورود هوا به معده در هنگام خوردن غذا ایجاد میشود و عمل جویدن آدامس هوای بیشتری وارد معده میکند. توجه داشته باشید که آدامسهای بدون قندی که حاوی سوربیتول هستند باعث مشکلات گوارشی بیشتری میشوند.
سیر
سیر
معمولاً سیر را به میزان کم و به عنوان چاشنی به غذاها اضافه میکنیم. اما همین میزان اندک هم میتواند تأثیر زیادی روی سیستم گوارش بگذارد. متخصصان تغذیه معتقدند غذاهایی که حاوی سیر هستند میتوانند باعث گاز روده و نفخ شوند به خصوص در افرادی که سیر زیاد مصرف نمیکنند. مصرف سیر در این افراد باعث ناراحتی یا احساس درد و سنگینی در معده و دل درد میشود.
قهوه
قهوه و نوشیدنیهای کافئینه
برای برخی از افراد گذشتن از نوشیدن قهوه یا چای، سخت و در برخی افراد حتی غیرممکن است. خیلی از افراد عادت دارند بلافاصله بعد از تمام شدن غذا حتماً نوشیدنی داغ سیاه رنگ خود را میل کنند. اما نباید در مصرف قهوه و نوشیدنیهای دیگری که حاوی کافئین هستند زیادهروی کرد. توصیه میکنیم در مصرف نوشیدنیهای کافئینه تعادل را رعایت کنید زیرا این نوشیدنیها باعث تحریک انقباضهای روده میشود. برخی از افراد نسبت به حرکات روده حساستر هستند و احساس ناراحتی میکنند.
انواع کلم
کلم
خانوادهی کلمها( کلم قرمز، کلم سفید و ...) باعث ایجاد نفخ میشوند. حتی سالادهایی که با کلم تهیه میشوند و با غذاهای مختلف مصرف میشوند نیز میتواند باعث نفخ میشوند. با این که مصرف کلم خیلی توصیه میشود ولی افرادی که دچار نفخ میشوند باید در خوردن این مواد غذایی مفید دقت کنند.
بعضی از افراد، بروکلی را دوست ندارند و اغلب به دلیل فایدهی زیادی که این ماده غذایی روی بدن دارد با اکراه به مصرف آن تن میدهند.
متخصصان تغذیه، این مادهی غذایی را به دلیل مواد مغذی فوقالعادهای که دارد یک مادهی غذایی معجزهگر میدانند. اما اگر مشکل نفخ دارید باید بدانید که بروکلی همانند سایر خانوادهی کلمها تأثیر مشابهی دارد و نفاخ است.
ذرت
ذرت
مواد غذایی مثل ذرت و حبوبات که غشای سلولزی دارند بیشتر باعث نفخ میشوند به خاطر این که برخی از باکتریهای موجود در کولون گلوسیدها را از بین برده و به این ترتیب گاز تولید میکند.
پوست پیاز
پیاز
پیاز همانند سیر است. این دو یار دیرینه برای پخت و پز لازم هستند. همهی ما اغلب با پیاز آشپزی میکنیم و این مادهی غذایی را به اکثر غذاها اضافه میکنیم. پیاز باعث خوش طعم شدن غذاها میشود و تأثیری که روی دستگاه گوارش میگذارد شبیه به اثرات سیر است. برای کاهش تأثیر نامطلوب پیاز توصیه میکنیم بعد از خرد کردن با آب شستشو داده و سپس اقدام به سرخ کردن نمایید.
آلو خشک
آلو
آلو باعث دفع راحت میشود به طوری که این میوه همیشه برای حل مشکل یبوست توصیه میشود. علاوه بر این آلو خشک در باور عمومی به عنوان مادهی غذایی که یبوست را از بین میبرد جا افتاده است. اما باید بدانید که آلو باعث ایجاد نفخ میشود. اما اگر عاشق آلو هستید و نمیتوانید از مصرف این میوهی خوشمزه صرفنظر کنید توصیه میکنیم برای کاهش اثرات نامطلوب نفاخ این میوه از فراوردههای پروبیوتیک استفاده کنید. پروبیوتیکها فلور روده را تنظیم میکنند و مشکل را کاهش میدهند.
عدم تحمل لاكتوز و مشكلات گوارشي
حدود 70 درصد جمعيت جهان نميتوانند شير و فرآوردههاي آن را مصرف كنند. عدم تحمل لاكتوز يك مشكل ژنتيكي است و اغلب در مردم آفريقا ، آسيا و مديترانه ديده ميشود.
اين ناراحتي به واسطه نبودن آنزيم لاكتاز كه بري جذب و هضم لاكتوز (قند شير) لازم است روي ميدهد. لاكتوز هضم نشده براي مدت طولاني در روده ميماند.
اين قند تخمير شده و باعث ايجاد ناراحتيهاي رودهاي (درد شكمي ، نفخ و اسهال) ميشود. بسياري از افراد كه به اين مشكل دچارند نميدانند در حقيقت مبتلا به عدم تحمل لاكتوز هستند و گاهي ممكن است تشخيص درست در مورد آنها داده نشود.
ميزان تاثير شير در اين حالت به شدت نقص لاكتاز بستگي دارد. به طوري كه برخي با وجود نقص اين آنزيم مقداري شير را بدون ناراحتي ميتوانند بخورند.
در مورد ماست مطالعات نشان ميدهد وجود باكتريهاي پروبيوتيك در ماست به هضم لاكتوز كمك ميكند.
براي دانستن اينكه آيا فردي تحمل لاكتوز را ندارد تست عدم تحمل اين قند را انجام ميدهند به طوري كه به مدت حداقل دو هفته بايد از نوشيدن شير و خوردن هرگونه فرآورده آن پرهيز كند.
اگر شخص احساس بهتري پيدا كند و علايم گوارشي كاهش يابند ميتواند ميزان عدم تحمل خود را بررسي كند.
براي اين منظور مقدار مشخصي شير يا يك كمي پنير را مصرف كرده 2 تا 3 روز صبر ميكند تا ببيند چه روي ميدهد. ممكن است يك مدتي طول بكشد تا علايم عدم تحمل لاكتوز مشخص شود.
پس از آن پزشك ميتواند تستهاي تشخيصي ديگري را نيز توصيه كند كه از آن جمله آزمايشات خون و يك تست تنفس هيدروژن را ميتوان نام برد.
برنامه غذايي مناسب
اگر به عدم تحول لاكتوز مبتلا هستيد با بكارگيري توصيههاي زير ميتوانيد كمي از مشكلات مربوط به آن را برطرف كنيد.
- در هر وعده مقدار شير كمتري بنوشيد.
- شير را همراه با وعدههاي غذايي بنوشيد.
- هر بار كه از فرآوردههاي لبني استفاده ميكنيد لاكتائيد (آنزيمي كه به هضم لاكتوز كمك ميكند) مصرف كنيد.
- سعي كنيد بيشتر از محصولات بدون لاكتوز شير كه ميزان كتوز آنها تا 99 درصد تقليل داده شده استفاده كنيد.
- فرآوردههاي سوياشير (سوي ميلك) غني شده با كلسيم را مصرف كنيد تا از دريافت كلسيم كافي اطمينان يابيد.
- همچنين براي دريافت كلسيم بيشتر آب پرتقالهاي غني شده با كلسيم را مصرف كنيد.
- برخي محصولات لبني مانند پنير سوئيسي طبيعتا لاكتوز كمتري دارند.
دکتر علي اکبر حاج آقامحمدي فوقتخصص گوارش و کبد مي?گويد گازهاي معده و روده با هم فرق دارند
حل المسائل نفخ
دختري 27ساله هستم. مشکل نفخ زيادي دارم و نميتوانم هنگامي که خوابم، نفخم را کنترل کنم. البته نفخم آنقدر زياد است که بعضي وقتها در بيداري هم به زور گاز معده يا رودهام را نگه ميدارم؛ چه برسد به وقتي که خوابم و هيچ کنترلي ندارم...
من اين مشکل را از بچگي و از وقتي که به ياد دارم، داشتهام و هميشه از اين بابت رنج ميکشم و دچار افسردگي شدهام. اين مشکل مربوط به چه بيمارياي است؟ آيا راه درمان قطعي دارد؟ بايد به چه متخصصي مراجعه کنم؟ اين جريان بعد از درمان براي ازدواجم مشکلساز نيست؟
گازي که در دستگاه گوارش وجود دارد چطور توليد ميشود؟ اين سوالي است که ما به بهانه سوال فوق و سوالات مشابه زيادي که خوانندگان در مورد نفخ شکم داشتهاند از دکتر علياکبر حاجآقامحمدي، فوقتخصص گوارش و کبد و عضو هياتعلمي دانشگاه علوم پزشکي قزوين پرسيدهايم.
سلامت: آقاي دکتر! لطفا توضيح دهيد که گاز معده و روده چگونه به وجود ميآيد؟
بخشي از گازي که در معده وجود دارد، ناشي از هوايي است که ما آن را ميبلعيم و بهطور طبيعي وجود دارد، اما در بعضي شرايط مثل غذا خوردن با استرس، حرف زدن هنگام غذاخوردن، آدامس جويدن، مصرف نوشابههاي گازدار و... ميزان بلع هوا بيشتر ميشود. درنتيجه احساس آروغزدن به فرد دست ميدهد. بخش ديگري از گاز معده نيز ناشي از فعل و انفعالات اسيدمعده و شيرههاي گوارشي است که وقتي با هم ترکيب ميشوند، توليد گاز ميکنند. گازهاي قسمت تحتاني دستگاه گوارش يا رودهها نيز عمدتا ناشي از تاثير باکتريها و ميکروبهاي روده روي بقاياي موادغذايي است. همانطور که ميدانيد قسمتي از غذاهايي که ما ميخوريم در دستگاه گوارش هضم نميشوند و داخل روده باقي ميمانند. باکتريهايي که داخل رودهبزرگ زندگي ميکنند اين مواد را تخمير ميکنند و از تخمير اين مواد، گاز توليد ميشود.
سلامت: آيا گاز روده و معده از نظر ترکيب تفاوتي هم با هم دارند؟
بله، معمولا از نظر ترکيب با هم متفاوت هستند زيرا همانطور که اشاره کردم گاز موجود در معده هوايي است که وارد معده ميکنيم و عمدتا از اکسيژن و نيتروژن تشکيل شده است. بخشي هم که ناشي از فعل و انفعالات شيميايي در معده است، بيشتر ترکيبي از دياکسيدکربن است ولي گازي که در رودهها توسط باکتريها توليد ميشود ترکيبهاي سولفوردارد که به همين دليل معمولا بدبو است.
سلامت: بدبو شدن گاز روده چه زماني بيشتر ميشود؟
معمولا خوردن مواد فيبردار مانند کلم، کاهو و حبوبات که حاوي مواد ساکاريدي هستند و مدتزمان بيشتري در روده ميمانند باعث فعاليت بيشتر ميکروبها ميشود و گاز بيشتر و بدبوتري ايجاد ميکنند به همين دليل افرادي که بهخصوص از اين مشکل رنج ميبرند بهتر است چنين موادي را کمتر مصرف کنند. يبوست هم در ايجاد اين مشکل سهم بسزايي دارد زيرا هرچه مدفوع زمان کوتاهتري در دستگاه گوارش باقي بماند فرصت کمتري در اختيار باکتريها قرار ميگيرد و گاز سولفوردار کمتري توليد ميشود. اصلاح شيوه زندگي و بهتر کردن اجابتمزاج و بهبود يبوست در کاهش اين مشکل موثر است. بهتر است به جاي مواد فيبردار از انواع ميوهها و سبزيهاي ديگر استفاده شود.
سلامت: معمولا دفع چه مقدار گاز در طول شبانهروز طبيعي است؟
يک فرد سالم ممکن است در شبانهروز حدود 10 تا 15 بار دفع گاز روده و يک تا دو بار دفع گاز معده را به صورت آروغ داشته باشد. افزايش اين ميزان دفع گاز، باعث ايجاد ناراحتيهايي ميشود که به صورت آروغزدن و دفع گاز مکرر، احساس باد و سنگيني و پيچش در شکم ميشود که همه اينها به يک بررسي از نظر ساير علل و بيماريها نياز دارد.
سلامت: چه علتها و بيماريهايي باعث ايجاد افزايش گاز در دستگاه گوارش ميشوند؟
يکي از مشکلهايي که به صورت شايع در افراد ديده ميشود وجود نداشتن آنزيم هضم شير يا لاکتاز در بدن است درنتيجه وقتي اين افراد شير ميخورند، قند شير يا لاکتوز در بدنشان هضم نميشود. قند شير هضمنشده وارد رودهها ميشود و باکتريها آن را تخمير ميکنند و گاز توليد ميکند بنابراين اين افراد به خاطر مصرف شير و لبنيات دچار نفخ و سروصداي شکم ميشوند. اين حالت به جز ماست و دوغ با همه محصولات شيري اتفاق ميافتد. زيرا قند اين دو محصول، طي فرآيند توليد تجزيه ميشود. به همين دليل به چنين افرادي توصيه ميکنيم نيازهاي لبني خود را يا بيشتر با مايعات و دوغ تامين کنند يا از محصولات و فرآوردههاي بدون لاکتوز و آنزيم هضم شير که به صورت قرص در بازار وجود دارد استفاده کنند. بيماري ديگر بيماري سلياک يا حساسيت به پروتئين گندم است. افرادي که به سلياک مبتلا هستند در هضم و جذب گندم و جو دچار مشکل ميشوند و علايمي چون نفخ و مشکلات گوارشي مانند اسهال و دلدرد دارند. يک علت بسيار شايع ديگر در ايجاد نفخ، وجود ميکروب ژيارديا در دستگاه گوارش است. ژيارديا يک نوع انگل گوارشي است که توسط آب و سبزيهاي آلوده وارد دستگاه گوارش ميشود. وجود اين ميکروب هم عوارضي مانند نفخ، سروصداي شکم، باد و احساس اتساع شکم ايجاد ميکند، بنابراين افرادي که نفخ مقاوم دارند بايد به اين مساله نيز توجه کنند. بيماري شايع ديگر افزايش ميکروبهاي داخل دستگاه گوارش است. وقتي ميکروبها در روده زياد ميشوند توليد گاز در روده بزرگ افزايش پيدا ميکند و عوارضي مانند دفع گاز، اتساع شکم و مشکلاتي در قسمتهاي تحتاني دستگاه گوارش ايجاد ميشود. افرادي که از اين مشکل رنج ميبرند، ميتوانند زير نظر پزشک از يک دوره آنتيبيوتيک استفاده کنند و درمان شوند. علت شايع ديگر در ايجاد نفخ بيماري ibs يا نشانگان روده تحريکپذير است. افرادي که به ibs مبتلا هستند عمدتا از درد شکم، اسهال و يبوست رنج ميبرند، اما در درصدي از بيماران علاوه بر اين مشکلات احساس نفخ و اتساع شکم نيز ديده ميشود. تاخير در تخليه معده نيز عامل مهم ديگري در ايجاد گازهاي دستگاه گوارش است. معده بعضي از افراد بدون علت يا با علت زمينهاي بيماريهايي مثل ديابت و کمکاري تيروييد به خوبي تخليه نميشود و باعث ايجاد نفخ و اتساع شکم ميشود.
سلامت: آيا نفخ?داشتن طولاني?مدت نگرانکننده است؟
نه، نفخ بيماري شايعي است اما جزو کمخطرترين و بيضررترين بيماريهاي گوارشي محسوب ميشود. طبق بررسيهايي که در مورد بيماران مبتلا به نفخ در طولانيمدت انجام شده است مشخص شده اين افراد دچار عوارض يا بيماريهاي گوارشي جدي ناشي از نفخ نشدهاند، اما براي آنکه مشکل افرادي که طولانيمدت از نفخ رنج ميبرند حل شود بايد به پزشک مراجعه کنند و پزشک پس از بررسيهاي لازم و کشف علت نفخ، آنها را درمان کند تا کمتر اذيت شوند.
سلامت: اگر گاز روده دفع نشود عارضهاي در پي خواهد داشت؟
ممکن است دفعنشدن گاز غيرارادي باشد، مثلا ممکن است به دليل وجود مشکلاتي در روده گاز دفع نشود. در اين صورت فرد دچار درد در ناحيه شکم، اتساع و فشار رودهها خواهد شد. در اين صورت به اقدام درماني نياز است ولي زماني فرد ناچار است به صورت ارادي از دفع گاز رودهاش جلوگيري کند. در اين صورت مشکل خاصي ايجاد نميشود زيرا به محض تغيير شرايط گاز دفع خواهد شد.
سلامت: آيا شبها ميتوان کنترلي روي دفع گاز داشت؟
کنترل اسفنکتر ناحيه مقعد در افراد به دليل فشاري که در آن ناحيه وجود دارد، متفاوت است مثلا ممکن است اين فشار در خانمهايي که در سن بالا هستند به دليل تعداد زايمانهايي که داشتهاند کم شود. در نتيجه وقتي اين افراد خواب هستند و کنترل ارادي از دست ميرود، ممکن است دفع گاز غيرارادي داشته باشند. براي اين پديده لازم نيست کار خاصي انجام داد فقط ميتوان با انجام کارهايي نفخ را درمان کرد. وقتي مشکل نفخ از بين برود، اين مشکل هم حل ميشود.
سلامت: براي جلوگيري از سروصداي شکم ناشي از نفخ چه بايد کرد؟
اگر علت ايجاد نفخ پيدا شود با رفع علت اين مشکل هم برطرف ميشود. معمولا ژيارديا، اختلال در هضم شير و نشانگان روده تحريکپذير مهمترين علتها در ايجاد سروصداي شکم هستند که معمولا با درمان نفخ هم از بين ميرود.
سلامت: معمولا چه درمانهايي براي کاهش نفخ يا گاز دستگاه گوارش به کار ميرود؟
اصلاح وضعيت غذا خوردن، مصرفنکردن آدامس و نوشابههاي گازدار، آرام غذاخوردن، توجه به بيماريهايي که ذکر شد و درمان آنها مشکل نفخ را تا حدود زيادي برطرف ميکند. درصورتي که با رعايت مسايل فوق مشکل حل نشد، يعني زمينههاي عصبي و استرسي در ميان است که بايد زير نظر روانشناس يا روانپزشک حل شوند. درصد بسيار کمي از بيماران ممکن است به بيماريهاي بسيار نادري مبتلا باشند که به اقدامها و بررسيهاي پيچيدهتر نياز دارند ولي بيشتر افراد با نکاتي که ذکر شد درمان ميشوند. افرادي هم که دائم آروغ ميزنند بهتر است تا حد امکان جلوي آروغ زدن خود را بگيرند چون اين کار ميتواند مشکل نفخ را بدتر کند ضمن اينکه بايد عادتهاي غذايي و نحوه غذاخوردن اين افراد هم اصلاح شود.
سلامت: ميتوان از داروهاي گياهي با پايه نعناع بدون تجويز پزشک استفاده کرد؟
معمولا داروهاي گياهي که عمدتا با پايه نعناع ساخته ميشوند براي نفخ دستگاه گوارش فوقاني مفيد هستند البته به شرط اينکه بيمار مشکل ريفلاکس و يبوست نداشته باشد زيرا نعناع باعث بدتر شدن اين دو مشکل ميشود اما همين داروها براي افرادي که داراي نفخ روده هستند موثر نيست. براي نفخ روده داروي گياهي خاصي وجود ندارد و از آنجا که مشکل عمدتا ميکروبي است، فرد بايد آنتيبيوتيکدرماني شود.
سلامت: طول دوره درمان با آنتيبيوتيک چقدر است؟
معمولا با توجه به شرايط بيمار، دوره درمان بين يک تا 3 هفته متغير است، اما دوره درمان کساني که مشکلات و بيماريهاي ديگري دارند طولانيتر است. ضمن اينکه مشکل نفخ مدتي پس از درمان مجددا ميتواند عود کند و برگشتپذير باشد.
_________________ من با این سایت فارسی تایپ میکنم اگر برخی کلمات اشتباه هست از اینجاس.http://behnevis.com
|
|
ورود
ثبت نام
راهنما
اعضا
